Het einde

Helaas is er een einde gekomen aan mijn aspiraties om de camino te voltooien.

Door een matige nacht in de bus in combinatie met een slapeloze nacht erna en de te verwachte hitte voor de aankomende dagen heb ik besloten te stoppen. De slapeloosheid had dezelfde kenmerken als mijn eerste deel van mijn tocht, een combinatie van heimwee, spanning en vermoeidheid. Ik had nog 2 of 3 dagen kunnen fietsen maar de kans op slecht slapen was groot en vanaf Pamplona had ik nog redelijke mogelijkheden om naar huis te gaan met het Ov. Verderop had het moeilijker geweest, had ik moeten zorgen dat mijn fiets terug naar Leon kwam en had ik de zekerheid nog voldoende conditie over te hebben om nog terug te komen.

Ik ben s-morgens om 8 uur nog gaan ontbijten met de mensen van het hotel. Vervolgens ben ik naar het busstation gelopen, een term die wij in deze vorm in Nederland niet kennen. Het is een grote ondergrondse garage met verschillende vakken voor lange afstandsbussen. Er hangen informatieborden om te wijzen bij welk perron je moet zijn, er is een restauratie en er zijn wc’s. In Parijs is iets vergelijkbaars maar die was smerig. Ik vroeg om informatie bij een loket en kon een kaartje kopen voor de bus naar San Sebastian. Reserveren is wel nodig, de eerste 2 bussen waren vol maar om 12.00 u ging er 1. Na een rit van anderhalf uur kwam ik aan op het busstation in San Sebastian, 200 m van het hostel dat ik geboekt had om de dag door te brengen. Ik ben San Sebastian in gegaan, een stad met brede lanen en heel schoon te vergelijken met Duitse steden. Ik heb daar ook gegeten. In het hostel waren veel wandelaars van de camino die daar hun eten opwarmden en om 22.00 u naar bed gingen. Ik ben toen vertrokken naar het busstation al waar vandaan ik om 00.30 u met de Flixbus vertrok naar Breda. In de bus goed geslapen. In Parijs moest ik overstappen waar om 13.00 u de Flixbus naar Breda vertrok. Alles verliep voorspoedig en in Breda haalde Joke mij op om naar onze caravan te gaan. Een hele lange rit maar al met al viel het mee.

De camino staat eigenlijk voor de weg en niet noodzakelijkerwijs het doel wat je moet bereiken. Het is een soort van herbronnen. Natuurlijk had ik liever iedere meter van de route van Kaatsheuvel tot Santiago de Compostela of Finisterra afgelegd maar hier kan ik goed mee leven. Gedurende de 3 tochten heb ik voldoende beleefd om een levenslange herinnering daar aan te hebben.

Tot slot: voor het derde gedeelte had ik een volledige verzorgde reis geboekt, met hotels, bagagevervoer en fietsverhuur. Besef dat daar ook een nadeel aan zit. Je bent minder flexibel, ik had bijvoorbeeld de etappes op heetste dagen kunnen inkorten of een extra rustdag kunnen inplannen. Als ik nu zou inkorten zat ik met de geboekte hotels en bagagevervoer en had ik halverwege willen stoppen dan had ik moeten zorgen dat de fiets bij de leverancier terug zou komen. Ik zeg niet dat het een beter is dan het andere maar realiseer je dat wel. Ik heb mij dat niet ; ik had het zo gedaan om de spanningen opgedaan in mijn eerste gedeelte hoopte te voorkomen. Het is ook nog eens een derde duurder maar dat is niet de reden dat ik dit aanhaal. Overigens ben ik uitstekend begeleid door het reisburo Waw dat voor mij geboekt had.

Aankomst in Pamplona

Vandaag een bewogen dag. Na een lange maar gezellige busreis aangekomen op een busstation net buiten Pamplona. Ik heb geprobeerd Uber in te schakelen maar die had geen ritten beschikbaar. Vervolgens naar een bushalte gaan lopen, ongeveer 1 km. Halverwege zag ik een taxi en nadat ik zwaaide draaide zij en stopte. Vlak voor mijn bestemming was een wegopbreking, zij wilde niet verder maar het was nog maar 3 minuten. Bij het hostel aangekomen bleek de deur gesloten, er was een code en ik had er een gehad. Die werkte niet. Vervolgens gebeld met iemand die weinig Engels sprak, overigens ik maar weinig Spaans. Maar hij had mij toch mijn kamer gewezen in een ander gebouw aan de overkant. Helaas was daar geen ontbijt en ook mijn fiets zou bij het andere gebouw afgegeven worden en ik moest mijn bagage ook daar wegzetten.

Kortom: om een lang verhaal kort te maken, het andere gebouw was in onderhoud en daarom gesloten, dit was niet gecommuniceerd. Mijn fiets is bij mijn kamer afgegeven en ik kan hier ook mijn bagage wegzetten ; de eigenaar wijst mij morgenochtend om 8 uur de weg waar ik kan ontbijten.

Overigens zijn de weersverwachtingen ontzettend heet en al met al met al voel ik mij daardoor ook niet te lekker. Als er niks veranderd kon dit wel eens een kort tochtje worden die veel geld heeft gekost maar uiteindelijk een mooi verhaal oplevert, dat is ook wat waard. Met Joke afgesproken dat dit echt de laatste keer is dat ik alleen op pad ga. De ouderdom komt met gebreken.

Voor de liefhebber: Pamplona is een leuk stadje en je hebt er lekkere ijsjes.

Nieuwe etappe naar Santiago de Compostella

De eerder gepubliceerde vertrekdatum is niet door gegaan doordat Joke wat problemen had met haar gezondheid. Dat is nu een gepasseerd station.


Op 24 juli 2026 vertrek ik voor een nieuwe etappe naar Santiago de Compostella.

Gezien mijn ervaringen in de eerste etappe heb ik voor gemak gekozen.

Alle hotels zijn vooraf geboekt door reisburo WAW, ik heb een e bike gehuurd en mijn bagage wordt vervoerd. Ik wordt door reisburo Cycletours per bus vervoerd naar Pamplona. Dat ik niet in Saint-Jean-Pied-de-Port mijn weg vervolg vind ik wel jammer maar de bus stopt daar domweg niet.

Op deze manier hoop ik toch mijn droom van een pelgrimstocht naar Santiago de Compostela vorm te geven. Dat stukje door de Pyreneeën gaat nu per bus maar hoop ik ooit samen met Thomas dan nog een keertje op de fiets te doen in de vorm van een rondje.

Om het noodlot niet over mij af te roepen publiceer ik hierbij de pelgrimszegen:

Oh god, U die Uw dienstknecht Abraham uit de stad Ur haalde, hem beschermde tijdens al zijn bedevaarten, en U die het Hebreeuwse volk leidde door de woestijn:

Wij vragen U deze dienstknechten te behoeden, die, uit liefde voor U, naar Compostela pelgrimeren.

Wees voor hen metgezel gedurende de tocht, gids op kruispunten, kracht bij vermoeidheid, verdediging bij gevaar, herberg langs de weg, schaduw in de hitte, licht in de duisternis, troost bij moedeloosheid en volhoudendheid in hun doeleinden opdat zij, door uw begeleiding, ongedeerd aankomen bij het eindpunt van hun Camino en verrijkt door door dank en deugd, weer ongedeerd naar hun huizen terugkeren, gezond en blij voor altijd. Door Jezus Christus, onze Heer.

-Dat de Heer je stappen leidt met zijn instemming en dat Hij jullie onafscheidelijke metgezel langs de Camino mag zijn. Amen.

-Dat de maagd, Santa Maria de Roncesvalles, haar moederlijke bescherming geeft, u verdedigt bij gevaren voor ziel en lichaam, en u onder haar beschutting heelhuids aankomt bij de eindbestemming van uw bedevaart. Amen.

-Dat de aartsengel St. Raphael u zal begeleiden langs de Camino, net zoals hij Tobias vergezelde en weghoudt van eventuele ongemakken en teleurstellingen. Amen.

-Dat de zegen van de Almachtige God, Vader, Zoon en Heilige Geest zij met u allen. Amen.

Ga in naam van Christus, Hij is de Camino, en bid voor ons in Compostela.

Tot slot een spreuk die mij als perfectionist erg aanspreekt: Een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest. Dus zou ik tot mijzelf willen spreken: maak je niet dik dun is de mode.