Het einde

Helaas is er een einde gekomen aan mijn aspiraties om de camino te voltooien.

Door een matige nacht in de bus in combinatie met een slapeloze nacht erna en de te verwachte hitte voor de aankomende dagen heb ik besloten te stoppen. De slapeloosheid had dezelfde kenmerken als mijn eerste deel van mijn tocht, een combinatie van heimwee, spanning en vermoeidheid. Ik had nog 2 of 3 dagen kunnen fietsen maar de kans op slecht slapen was groot en vanaf Pamplona had ik nog redelijke mogelijkheden om naar huis te gaan met het Ov. Verderop had het moeilijker geweest, had ik moeten zorgen dat mijn fiets terug naar Leon kwam en had ik de zekerheid nog voldoende conditie over te hebben om nog terug te komen.

Ik ben s-morgens om 8 uur nog gaan ontbijten met de mensen van het hotel. Vervolgens ben ik naar het busstation gelopen, een term die wij in deze vorm in Nederland niet kennen. Het is een grote ondergrondse garage met verschillende vakken voor lange afstandsbussen. Er hangen informatieborden om te wijzen bij welk perron je moet zijn, er is een restauratie en er zijn wc’s. In Parijs is iets vergelijkbaars maar die was smerig. Ik vroeg om informatie bij een loket en kon een kaartje kopen voor de bus naar San Sebastian. Reserveren is wel nodig, de eerste 2 bussen waren vol maar om 12.00 u ging er 1. Na een rit van anderhalf uur kwam ik aan op het busstation in San Sebastian, 200 m van het hostel dat ik geboekt had om de dag door te brengen. Ik ben San Sebastian in gegaan, een stad met brede lanen en heel schoon te vergelijken met Duitse steden. Ik heb daar ook gegeten. In het hostel waren veel wandelaars van de camino die daar hun eten opwarmden en om 22.00 u naar bed gingen. Ik ben toen vertrokken naar het busstation al waar vandaan ik om 00.30 u met de Flixbus vertrok naar Breda. In de bus goed geslapen. In Parijs moest ik overstappen waar om 13.00 u de Flixbus naar Breda vertrok. Alles verliep voorspoedig en in Breda haalde Joke mij op om naar onze caravan te gaan. Een hele lange rit maar al met al viel het mee.

De camino staat eigenlijk voor de weg en niet noodzakelijkerwijs het doel wat je moet bereiken. Het is een soort van herbronnen. Natuurlijk had ik liever iedere meter van de route van Kaatsheuvel tot Santiago de Compostela of Finisterra afgelegd maar hier kan ik goed mee leven. Gedurende de 3 tochten heb ik voldoende beleefd om een levenslange herinnering daar aan te hebben.

Tot slot: voor het derde gedeelte had ik een volledige verzorgde reis geboekt, met hotels, bagagevervoer en fietsverhuur. Besef dat daar ook een nadeel aan zit. Je bent minder flexibel, ik had bijvoorbeeld de etappes op heetste dagen kunnen inkorten of een extra rustdag kunnen inplannen. Als ik nu zou inkorten zat ik met de geboekte hotels en bagagevervoer en had ik halverwege willen stoppen dan had ik moeten zorgen dat de fiets bij de leverancier terug zou komen. Ik zeg niet dat het een beter is dan het andere maar realiseer je dat wel. Ik heb mij dat niet ; ik had het zo gedaan om de spanningen opgedaan in mijn eerste gedeelte hoopte te voorkomen. Het is ook nog eens een derde duurder maar dat is niet de reden dat ik dit aanhaal. Overigens ben ik uitstekend begeleid door het reisburo Waw dat voor mij geboekt had.

Aankomst in Pamplona

Vandaag een bewogen dag. Na een lange maar gezellige busreis aangekomen op een busstation net buiten Pamplona. Ik heb geprobeerd Uber in te schakelen maar die had geen ritten beschikbaar. Vervolgens naar een bushalte gaan lopen, ongeveer 1 km. Halverwege zag ik een taxi en nadat ik zwaaide draaide zij en stopte. Vlak voor mijn bestemming was een wegopbreking, zij wilde niet verder maar het was nog maar 3 minuten. Bij het hostel aangekomen bleek de deur gesloten, er was een code en ik had er een gehad. Die werkte niet. Vervolgens gebeld met iemand die weinig Engels sprak, overigens ik maar weinig Spaans. Maar hij had mij toch mijn kamer gewezen in een ander gebouw aan de overkant. Helaas was daar geen ontbijt en ook mijn fiets zou bij het andere gebouw afgegeven worden en ik moest mijn bagage ook daar wegzetten.

Kortom: om een lang verhaal kort te maken, het andere gebouw was in onderhoud en daarom gesloten, dit was niet gecommuniceerd. Mijn fiets is bij mijn kamer afgegeven en ik kan hier ook mijn bagage wegzetten ; de eigenaar wijst mij morgenochtend om 8 uur de weg waar ik kan ontbijten.

Overigens zijn de weersverwachtingen ontzettend heet en al met al met al voel ik mij daardoor ook niet te lekker. Als er niks veranderd kon dit wel eens een kort tochtje worden die veel geld heeft gekost maar uiteindelijk een mooi verhaal oplevert, dat is ook wat waard. Met Joke afgesproken dat dit echt de laatste keer is dat ik alleen op pad ga. De ouderdom komt met gebreken.

Voor de liefhebber: Pamplona is een leuk stadje en je hebt er lekkere ijsjes.

Nieuwe etappe naar Santiago de Compostella

De eerder gepubliceerde vertrekdatum is niet door gegaan doordat Joke wat problemen had met haar gezondheid. Dat is nu een gepasseerd station.


Op 24 juli 2026 vertrek ik voor een nieuwe etappe naar Santiago de Compostella.

Gezien mijn ervaringen in de eerste etappe heb ik voor gemak gekozen.

Alle hotels zijn vooraf geboekt door reisburo WAW, ik heb een e bike gehuurd en mijn bagage wordt vervoerd. Ik wordt door reisburo Cycletours per bus vervoerd naar Pamplona. Dat ik niet in Saint-Jean-Pied-de-Port mijn weg vervolg vind ik wel jammer maar de bus stopt daar domweg niet.

Op deze manier hoop ik toch mijn droom van een pelgrimstocht naar Santiago de Compostela vorm te geven. Dat stukje door de Pyreneeën gaat nu per bus maar hoop ik ooit samen met Thomas dan nog een keertje op de fiets te doen in de vorm van een rondje.

Om het noodlot niet over mij af te roepen publiceer ik hierbij de pelgrimszegen:

Oh god, U die Uw dienstknecht Abraham uit de stad Ur haalde, hem beschermde tijdens al zijn bedevaarten, en U die het Hebreeuwse volk leidde door de woestijn:

Wij vragen U deze dienstknechten te behoeden, die, uit liefde voor U, naar Compostela pelgrimeren.

Wees voor hen metgezel gedurende de tocht, gids op kruispunten, kracht bij vermoeidheid, verdediging bij gevaar, herberg langs de weg, schaduw in de hitte, licht in de duisternis, troost bij moedeloosheid en volhoudendheid in hun doeleinden opdat zij, door uw begeleiding, ongedeerd aankomen bij het eindpunt van hun Camino en verrijkt door door dank en deugd, weer ongedeerd naar hun huizen terugkeren, gezond en blij voor altijd. Door Jezus Christus, onze Heer.

-Dat de Heer je stappen leidt met zijn instemming en dat Hij jullie onafscheidelijke metgezel langs de Camino mag zijn. Amen.

-Dat de maagd, Santa Maria de Roncesvalles, haar moederlijke bescherming geeft, u verdedigt bij gevaren voor ziel en lichaam, en u onder haar beschutting heelhuids aankomt bij de eindbestemming van uw bedevaart. Amen.

-Dat de aartsengel St. Raphael u zal begeleiden langs de Camino, net zoals hij Tobias vergezelde en weghoudt van eventuele ongemakken en teleurstellingen. Amen.

-Dat de zegen van de Almachtige God, Vader, Zoon en Heilige Geest zij met u allen. Amen.

Ga in naam van Christus, Hij is de Camino, en bid voor ons in Compostela.

Tot slot een spreuk die mij als perfectionist erg aanspreekt: Een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest. Dus zou ik tot mijzelf willen spreken: maak je niet dik dun is de mode.

Start 3e deel naar Santiago de Compostela

Het is zo ver: er is een nieuwe fietstocht gepland. Door de problemen die ik had in de eerste tocht heb ik besloten voor een georganiseerde reis te gaan, dat geeft de minste rompslomp. Ik heb een busreis geboekt bij Cycletours. Daar kan je met de bus en fiets naar je plaats van bestemming. Ik neem echter niet mijn fiets mee, dat kon, maar huur die in Spanje. Helaas kon ik daar in eerste instantie niet Saint-Jean-Pied-de-Port als bestemming vinden, wat het meest voor de hand lag. Wel Oloron-Saint-Marie wat iets verder op in de Pyreneeën ligt. Dat betekende voor mij wel 4 dagen extra reistijd terwijl ik toch niet de eerder geplande route zou aanhouden. De complete tocht zou dan 3 weken omvatten. Gezien mijn eerdere ervaringen vond ik dat aan de lange kant. Ik vertrek nu vanaf Pamplona wat 2 tot 4 dagen scheelt. Dat stukje van Saint-Jean-Pied-de-Port doe ik nu per bus en wellicht later nog eens op de fiets, wie weet. Van 14 dagen weet ik dat ik die uit kan zingen. In Spanje reis ik per e bike, slaap in hotels en laat mijn bagage vervoeren, alles vooraf geboekt. Zo min mogelijk zorgen hoop ik, al weet je dat natuurlijk nooit. De bus vertrekt vanaf Breda op 20 april, op 6 mei kom ik dan aan in Santiago de Compostela en 7 mei vertrek ik dan weer richting Nederland, 8 mei ben ik dan weer terug als alles goed gaat. Net als de vorige keren ben ik van plan mijn wel en wee te delen op deze website.

Dag 13 Saint Palais – Saint Jean de Pied Port

Vandaag de laatste dag en mogen wij spreken van het succesvol volbrengen van de 2e etappe. Vandaag in tegenstelling tot gisteren, te maken gehad met het fenomeen papbenen. Na een slechte nacht vanwege de hitte vanmorgen om 7 u vertrokken. Ik kreeg en dat wist ik gelijk te maken met een stevige heuvel en ik moest 100 m voor de top van mijn fiets af. Daarna bij iedere zichzelf noemende pukkel te voet. Uiteindelijk viel de schade mee en was ik in 3 uurtjes ginds. In totaal heb ik nu tezamen voor etappe 1 en 2 1610 km afgelegd, inclusief ommetjes om overnachtingen te scoren. Voor een eventueel 3 e etappe komen hier nog plm 800 km bij.

Wij hebben een mooi appartement net buiten het dorp ongeveer 1 km lopen van het centrum, balkon en uitzicht op de bergen. Geen airconditioning maar als je de deuren gesloten houdt blijft het heerlijk koel. Wij wilden dit 3 dagen boeken maar hebben daarmee een fout gemaakt en was het nog maar 2 dagen beschikbaar. Anyway is het toch veel te heet om veel te ondernemen. (39 gr) Morgen gaan wij wandelen vanaf halverwege naar het dorp naar de Rue de Citadelle. Op zich een fenomeen, keisteil met klinkertjes en deur aan deur gîtes en herbergen om te overnachten.

Na morgen gaan wij in 3 etappes naar huis via La Rochelle, Caen waar wij beiden 1 nachtje extra blijven. Vanaf overmorgen wordt het qua temperatuur wat aangenamer.

Dag 12 Dax Saint Palais

Vandaag naar Saint Palais gereden in het Baskenland. Het landschap is duidelijk veranderd hier in de uitlopers van de Pyreneëen. Vandaag nog 50 km gefietst met 2 echte flinke heuvels. Moest zelfs even van mijn fiets af maar dat was meer omdat ik mijn krachten niet verdeeld had.

Morgen weer 2 klimmen in de grafiek maar hoe die uiteindelijk werkelijk uitvallen kan ik niet zien, soms gaat het geleidelijk en valt het echt mee. Tot aan het 2e bergje net over de helft geleidelijk omhoog. Daarna weer wat afdalen. Ik hoop het in twee eneen half uur te doen. Er staat 30 km voor. Het is bloedheet in Frankrijk dus stap ik weer om 7 u op de fiets.

Saint Palais is een leuk toeristisch baskisch dorp. Je ziet hier duidelijk meer pelgrims of verwijzingen naar St Jacob.

Na morgen doen wij een dagje uitbuiken en dan in etappes naar huis, waarschijnlijk met een extra rustdag of dagen. Dit in tegenstelling tot eerder vermeld. Vanwege het hete weer maar ook omdat er wat misgegaan was bij het boeken hebben wij besloten het op deze manier te doen.

Dag 11 Saint Julien en Born Dax

Vandaag naar Dax gefietst. Grotendeels door het vlakke gebied van Les Landes maar uiteindelijk hebben wij dit gebied verlaten en gaan weer heuveltjes krijgen. Ook vandaag weer bloedheet, 8 u vertrokken, maar ook morgen en misschien zelfs nog wat warmer. Met de heuveltjes in het vooruitzicht en toch nog een stevige etappe van rond de 50 km, stap ik om 7 u op de fiets.

Weer wat last van mijn hiel gekregen, niks verontrustend maar wel vervelend maar ik kan er goed mee fietsen. Stappen is wat minder.

Vandaag zitten wij in een studiootje midden in de stad. Op zich leuk en de gelegenheid om Dax wat nader te bekijken maar de hitte en mijn hiel hebben mij de lust ontnomen nog wat te ondernemen.

Morgen zoals ik al zei nog flink wat heuvels maar als mij dat lukt resten mij nog maar 30 km naar Saint Jean de Pied Port. Desnoods ga ik lopen, accommodatie is al geboekt voor 2 dagen en dan met tussenstops weer naar huis, dan wordt het ook hier wat koeler.

Dag 10 Argelouse Saint Julien en Born

Vandaag vroeg opgestaan i.v.m. de voorspelde chaleur. Om 7 u zat ik op de fiets. Vandaag een van de langere etappes(71 km) gedaan maar het ging vlot. Windje in de rug, en alleen maar asfaltbanen zo plat als een dubbeltje. Om 12 u was ik al op de plaats van bestemming.

Wij mochten pas om 4 u in de betreffende accommodatie, vandaar dat Joke ook om 12 u daar was en wij naar een badplaatsje zijn gereden voor een heerlijke salade en een wandeling het duin op. Vervolgens naar de supermarkt gereden voor dagelijkse behoeften, denk daarbij aan brood en wijn.

Wij zitten nu 100 km van Saint Jean de Pied Port en kunnen feitelijk kiezen uit 2 lange etappes of 3 wat kortere. Ik heb gekozen voor het laatste, vanwege de hitte maar ook omdat het ons is bevallen ook ’s-middags samen wat te doen. Morgen Dax, ik denk tussen de 45 en50 km, vertrek 8 u.

Dag 9 Virelade Argelouse

Vandaag aangekomen in het hart van Les Landes, het drooggelegde moerasgebied in het zuidwesten van Frankrijk, ter hoogte van Arcachon. Vanmorgen om 8 u vertrokkenen met windje in de rug.

Behoudens een paar pukkels in het begin alles plat. Om jullie een idee te geven van de wegen hier, kaarsrechte smalle ellenlange asfaltweggetjes heb ik er een foto bij gedaan. Sommige mensen hebben er een hekel aan, ik kan mij dat ook wel voorstellen met een zuidwester windkracht 7, maar ik vond het wel even lekker.

Wij hebben nu een cabin zoals dat zo mooi heet met douche, wc en een koelkastje met bijna naast de deur een zwembadje. Bijna perfect dus.

Morgen wijken wij weer van de route af, dus geen hotelkamer in Lesperon zonder koelkastje op de kamer maar weer een studiootje wat van de route af. Ivm het het hete weer leek dat ons de beste optie. Gezien de heersende wind hoeft dat geen invloed op onze planning te hebben en kunnen wij ons een eindje om permitteren.

Dag 8 Lussac Virelade

Vanmorgen om 8 u vertrokken ivm de voorspelde hitte. Het was het eerste stuk voor een groot gedeelte bewolkt en zelfs een regenbuitje gehad. Dus zo bezien was het niet nodig geweest maar later op de dag is het toch flink warm geworden maar toen zaten wij al onder de tropisch fruitbomen te relaxen.

Ik denk dat ik vandaag de laatste pittige heuvelroute heb gehad hooguit misschien nog de laatste paar kilometer. Na 25 km een typische rustplaats gescored, als alles: mairie, kerk en begraafplaats tezamen komen kun je rekenen op een bankje of picnictafel. Dus als je toe bent aan een pauze stuur maar aan op de kerk.

Als je je afvraagt waar die dure auto’s vandaan komen, dat weet ik inmiddels, 8 km van Virelade aan de Garonne en mijn laatste tussenstop, ligt dat plaatsje. Vandaar is het niet ver meer naar ons nieuwe onderkomen. Een chambre d’hotes van naar het zich laat aanzien een zigeuner. Maar ik heb eerder met dat bijltje gehakt, ze doen alles voor je, wij mogen gebruik maken van hun grote tuin. De rommel in huis moet je dan maar even doorheen kijken.

Morgen moet ik weer iets afwijken van de route om een onderkomen te hebben, maar wel een bijzondere met zwembad. Het wordt op die manier een wat langere route maar zoals ik al zei: redelijk vlak en wind mee. Weer vroeg weg dan moet het kunnen ; Argelouse voor de liefhebber.